Logistyka weterynaryjna od zaplecza. Dlaczego w transporcie liczy się coś więcej niż czas?

Próbki do badań, materiały biologiczne, przesyłki wymagające kontrolowanej temperatury czy transport żywych zwierząt. W branży weterynaryjnej każda z tych przesyłek stawia przed logistyką inne wymagania. O tym, co trzeba uwzględnić przy ich organizacji i dlaczego nie każdą paczkę można potraktować tak samo, rozmawiamy z Tomaszem Mazurkiewiczem, Operations Director w GO! Polska.

Logistyka weterynaryjna to coś więcej niż dostarczenie przesyłki

Zacznijmy od podstaw. Kiedy mówimy o logistyce weterynaryjnej, co właściwie mamy na myśli?

Logistyka weterynaryjna obejmuje transport różnych materiałów i produktów związanych z opieką nad zwierzętami. Mogą to być próbki przekazywane do laboratoriów, materiały biologiczne, produkty wymagające określonych warunków termicznych, a także wybrane gatunki żywych zwierząt.

Z punktu widzenia logistyki najważniejsze jest to, że nie wszystkie te przesyłki można obsługiwać w taki sam sposób. Różnią się wymaganiami dotyczącymi zabezpieczenia, temperatury, czasu dostawy czy dokumentacji. Dlatego organizację transportu trzeba zacząć od ustalenia, co dokładnie przewozimy i jakie warunki muszą zostać spełnione.

Czyli w tym przypadku sama terminowość nie wystarczy?

Terminowość jest bardzo ważna, ale to tylko jeden z elementów całego procesu. Możemy dostarczyć przesyłkę na czas, jednak jeśli po drodze nie zostały zachowane wymagane warunki, cel transportu niekoniecznie zostanie osiągnięty.

Przy materiałach wrażliwych znaczenie ma również sposób przygotowania przesyłki, odpowiednie opakowanie i dopasowanie rozwiązania transportowego do jej specyfiki. Ważna jest też komunikacja między nadawcą, przewoźnikiem i odbiorcą. Im lepiej ustalone są wymagania na początku, tym łatwiej zaplanować cały proces.

Próbki do badań. Dlaczego planowanie jest kluczowe?

Jednym z obszarów logistyki weterynaryjnej jest transport próbek do laboratoriów. Na co trzeba zwrócić uwagę przy takich przesyłkach?

Przede wszystkim na wymagania dotyczące konkretnego materiału. Nie każda próbka ma takie same właściwości i nie każda wymaga identycznych warunków przewozu. W zależności od rodzaju materiału mogą mieć znaczenie czas transportu, temperatura, sposób zabezpieczenia czy dodatkowe wymagania dotyczące opakowania.

Istotne jest również ustalenie, kiedy przesyłka powinna dotrzeć do laboratorium. Odbiorca może pracować w określonych godzinach, a sam materiał może wymagać dostarczenia w konkretnym terminie. Warto więc uwzględnić nie tylko odległość między nadawcą a odbiorcą, ale też cały harmonogram.

Co może pójść nie tak, jeśli te kwestie zostaną pominięte?

Problemem może być na przykład niedopasowanie opakowania do rodzaju materiału, brak informacji o wymaganej temperaturze albo założenie, że standardowa usługa będzie odpowiednia dla każdej przesyłki. Kłopotliwe bywają również niejasne ustalenia dotyczące godziny odbioru i dostawy.

Dlatego tak ważne jest przekazanie przewoźnikowi kompletu informacji o przesyłce jeszcze przed jej nadaniem. Pozwala to sprawdzić, czy transport jest możliwy w ramach danej usługi i jakie warunki trzeba spełnić.

Kontrolowana temperatura. Nie ma jednego rozwiązania dla wszystkich

Przy części przesyłek ważny jest nie tylko czas, ale też utrzymanie odpowiedniej temperatury. Jak podejść do tego zagadnienia?

Najważniejsze jest dopasowanie warunków do wymagań konkretnego produktu lub materiału. Nie można automatycznie zakładać, że każda przesyłka związana z weterynarią musi być chłodzona. W niektórych przypadkach potrzebna jest niska temperatura, w innych chłodzenie w określonym zakresie, a jeszcze w innych utrzymanie temperatury pokojowej.

W GO! oferujemy trzy rozwiązania transportowe dla różnych zakresów temperatur: GO! Dry Ice, GO! Cold Pack i GO! Ambient. Wybór konkretnego wariantu powinien wynikać z wymagań przesyłki, a nie z ogólnej kategorii produktu.

Jakie zakresy temperatur obejmują te rozwiązania?

GO! Dry Ice jest przeznaczony do transportu w zakresie od -78°C do -4°C. GO! Cold Pack umożliwia przewóz w temperaturze od +2°C do +8°C, a GO! Ambient w zakresie od +15°C do +25°C.

Dostępne są również rejestratory temperatury, które zapisują jej wartości w trakcie transportu. Dzięki temu można sprawdzić, w jakich warunkach przewożona była przesyłka.

Taki zapis może być ważnym źródłem informacji dla nadawcy lub odbiorcy. W przypadku produktów wrażliwych nie zawsze wystarczy wiedzieć, że paczka dotarła na miejsce. Znaczenie może mieć również to, czy podczas przewozu utrzymano wymagane warunki.

Czy można powiedzieć, że wybór odpowiedniej usługi zaczyna się od rozmowy z przewoźnikiem?

Zdecydowanie warto zacząć od zebrania informacji. Nadawca powinien wiedzieć, jakie warunki musi spełnić przesyłka, a przewoźnik potrzebuje tych danych, żeby zweryfikować możliwość realizacji transportu i dobrać właściwe rozwiązanie.

To szczególnie istotne w przypadku materiałów biologicznych czy innych przesyłek specjalistycznych. Wcześniejsze ustalenia pomagają uniknąć sytuacji, w której dopiero przy odbiorze okazuje się, że potrzebne są dodatkowe zabezpieczenia albo inny sposób organizacji przewozu.

Transport żywych zwierząt. Tutaj nie ma miejsca na przypadkowe rozwiązania

Przejdźmy do kolejnego obszaru, czyli transportu żywych zwierząt. Czym różni się on od przewozu standardowych przesyłek?

Przede wszystkim wymaga uwzględnienia dobrostanu zwierząt oraz zasad właściwych dla ich transportu. Znaczenie mają odpowiednie przygotowanie przesyłki, opakowanie, oznakowanie, organizacja trasy i czas przewozu.

Nie można traktować takiej przesyłki jak zwykłej paczki. W przypadku GO! usługa obejmuje określone grupy zwierząt: gady, płazy, ryby i bezkręgowce. Nie przewozimy wszystkich gatunków, dlatego każdą taką wysyłkę należy wcześniej zweryfikować.

Jakie znaczenie ma przygotowanie zespołu i przestrzeganie procedur?

To podstawowy element takiej usługi. Procedury dotyczące transportu zwierząt, ich pakowania i oznakowania nie są formalnością, którą można pominąć. Mają pomóc zapewnić właściwe warunki przewozu i ograniczyć ryzyko związane z transportem.

GO! stawia na przeszkolenie pracowników, regularne szkolenia przypominające oraz stosowanie wymagań IATA LAR dotyczących przewozu żywych zwierząt. Przesyłki są identyfikowane i można je śledzić. Oddziały GO! w Polsce, Austrii i Niemczech posiadają również zezwolenia związane z transportem zwierząt, o których mowa w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 1/2005.

Ważna jest też organizacja czasu przewozu. Późne godziny odbioru i wczesne godziny dostawy pozwalają ograniczyć czas transportu, co ma znaczenie przy przewozie żywych zwierząt.

Co powinien zrobić nadawca, zanim zleci taki transport?

Przede wszystkim powinien sprawdzić, czy dany gatunek może być przewożony w ramach usługi i upewnić się, jakie wymagania dotyczą przygotowania przesyłki.

W tym przypadku przygotowanie po stronie nadawcy jest równie istotne jak sama organizacja przewozu.

Kto korzysta z logistyki weterynaryjnej?

Czy takie rozwiązania są potrzebne wyłącznie klinikom weterynaryjnym?

Nie. Potrzeby transportowe pojawiają się w różnych miejscach łańcucha związanego ze zdrowiem zwierząt. Z usług logistycznych mogą korzystać lecznice, laboratoria, hodowcy oraz firmy działające w obszarze nauk przyrodniczych i ochrony zdrowia.

Każda z tych grup może mieć inne potrzeby. Dla jednej najważniejszy będzie szybki transport materiału do badań, dla innej odpowiednia temperatura, a dla kolejnej możliwość zorganizowania przewozu specjalistycznego produktu.

Dlatego tak istotne jest indywidualne podejście. Zamiast zaczynać od wyboru standardowej usługi, lepiej najpierw określić wymagania i dopiero na tej podstawie zaplanować transport.

Co z perspektywy logistyki najbardziej ułatwia współpracę z takimi klientami?

Jasne informacje i dobra komunikacja. Im dokładniej znamy wymagania dotyczące przesyłki, tym łatwiej sprawdzić możliwości transportu i ustalić szczegóły realizacji.

Warto przekazać informacje o rodzaju materiału, wymaganej temperaturze, planowanym terminie dostawy i ewentualnych ograniczeniach. Jeżeli przesyłka wymaga specjalnego opakowania, oznakowania lub dokumentacji, również należy to ustalić wcześniej.

Takie podejście pomaga uporządkować proces i ograniczyć ryzyko nieporozumień. W logistyce specjalistycznej nie chodzi wyłącznie o to, żeby przesyłka wyjechała jak najszybciej. Ważne, żeby od początku była przygotowana do właściwego transportu.

Na co zwrócić uwagę, planując transport weterynaryjny?

Gdyby miał Pan wskazać kilka najważniejszych kwestii, które warto sprawdzić przed nadaniem przesyłki, co powinno znaleźć się na takiej liście?

Zacząłbym od pięciu podstawowych pytań:

1. Co dokładnie przewozimy? Rodzaj materiału, produktu lub gatunek zwierzęcia determinuje dalsze wymagania.
2. Jakie warunki muszą być zachowane? Może chodzić o temperaturę, sposób zabezpieczenia lub inne szczególne zasady.
3. Kiedy przesyłka musi dotrzeć do odbiorcy? Warto uwzględnić nie tylko czas transportu, ale też dostępność odbiorcy.
4. Czy obowiązują dodatkowe wymagania? Dotyczy to między innymi opakowania, oznakowania i dokumentacji.
5. Czy wybrana usługa może zostać wykorzystana do tego rodzaju przesyłki? To trzeba potwierdzić przed nadaniem, szczególnie w przypadku materiałów specjalistycznych i żywych zwierząt.

Te pytania mogą wydawać się podstawowe, ale właśnie od nich zaczyna się dobrze zaplanowany transport. Im mniej niewiadomych na początku, tym łatwiej przygotować przesyłkę i przeprowadzić cały proces.

Logistyka, która wspiera pracę specjalistów

Na koniec: co warto zapamiętać o logistyce weterynaryjnej?

Przede wszystkim to, że nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie dla wszystkich przesyłek. Innych warunków wymaga materiał biologiczny, innych produkt wrażliwy na temperaturę, a jeszcze innych transport żywych zwierząt.

Dlatego tak ważne jest połączenie odpowiedniego przygotowania, właściwie dobranej usługi i sprawnej komunikacji. Transport jest częścią większego procesu, a jego organizacja powinna uwzględniać potrzeby nadawcy, odbiorcy i specyfikę samej przesyłki.

W GO! rozwijamy rozwiązania dla branży Life Science, obejmujące między innymi transport ekspresowy, przewóz w określonych zakresach temperatur oraz transport wybranych gatunków żywych zwierząt. Każdorazowo kluczowe jest sprawdzenie wymagań konkretnej przesyłki i potwierdzenie możliwości realizacji.